Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Onafhankelijke inspectie en advisering onderhoud monumenten

Persoonlijke hulpmiddelen

Navigatie

U bent hier: Home > Nieuws > Wonen in het huis waar ooit een boom uit het dak groeide
Register Kennis&Kunde monumentenspecialisten

Kwaliteitsregeling Kennis&Kunde (K&K) met bedrijven werkzaam in Gelderland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen. Meer informatie? Zie menu kwaliteitszorg.

Inschrijven op onze nieuwsbrief

* verplicht veld
Toolkit Duurzaamheid
http://www.toolkitduurzaamerfgoed.nl/
Infobladen Monumentenwacht

Direct naar praktische infobladen onderhoud voor de eigenaar.

Historisch Bouwfragmentendepot

Depot in Valburg met diverse materialen.

 
Document acties

Wonen in het huis waar ooit een boom uit het dak groeide

Zo heb je geen Rijksmonument, zo heb je er twee. Dat overkwam Jan van de Voort en Jotta van Groenewoud in nog geen twee jaar tijd.
Wonen in het huis waar ooit een boom uit het dak groeide

Jotta en Jan voor hun huis

De inkt van het koopcontract van Het Oude Mannen- en Vrouwenhuis in Zaltbommel was nog maar net droog of het stel werd geconfronteerd met de plotselinge leegstand van hun grachtenpand in Amsterdam. Beide huizen waren in matige staat, het opknappen duurde zo’n vier jaar.

Van de Voort en Van Groenewoud - allebei architect - leerden elkaar kennen op de Faculteit Bouwkunde in Delft. De twee woonden in een huurwoning in Amsterdam maar wilden daar weg omdat een huis kopen in de hoofdstad te duur was. Ze reden eens door het historische Zaltbommel en waren meteen verkocht.

Hun eerste huis lieten ze in 1994 bouwen aan het Kerkplein, schuin tegenover hun huidige woonhuis. Jan: ,,Toen de eerste woonlaag af was, keek ik naar de overkant en zag dat er vanuit het dak van dit pand een berk groeide Ik heb toen aangebeld om te melden dat dat het geval was. Het leek me iets dat de eigenaar moest weten.”

Het was in gebruik als boekenpakhuis en werd niet bewoond. De man die open deed toen Jan aanbelde bleek de eigenaar te zijn. Het werd een merkwaardig gesprek. ,,Toen ik zei dat er een boom uit het dak groeide, antwoordde hij dat ie er niets aan ging doen. Het huis wordt toch elk jaar meer waard, zei hij.”

 

Appeltje voor de dorst

,,Het is voor u dus een appeltje voor de dorst, zei ik tegen hem. Maar u heeft nog geen dorst en ik heb geen appels. Maar nu ga ik wel appels sparen, voor als u dorst krijgt. Want ik vond het een mooi gebouw.” En zo zagen Jotta, Jan en hun twee in Zaltbommel geboren kinderen de boom uit het dak verder groeien en het monument in steeds slechtere staat raken.

Na twaalf jaar - in 2006 - stond de eigenaar voor hun deur. ,,Hij vond het destijds zo’n leuk gesprek, dat hij het zich nog herinnerde”, vertelt Jan. ,,Hij wilde het verkopen, maar ons eerst de kans geven om een bod te doen. Ik heb dorst gekregen, zei hij.” Jan en Jotta kregen de sleutel om binnen te kijken om te zien waar ze eventueel op zouden gaan bieden.

,,Ik was niet meteen overtuigd”, zegt Jotta. ,,Het lag helemaal vol met boeken, was in slechte staat en eigenlijk veel te groot voor ons.” Jan was positiever: ,,Ik zag meteen een project voor de komende tien jaar.” De kinderen waren net als hun moeder ook niet meteen enthousiast. ,,Die dachten dat er na de koop geen geld meer zou zijn voor leuke dingen. Maar dat veranderde toen we in de grote hal aan de achterkant een boksbal, een tafeltennistafel en een poolbiljart zetten.”

 

Slopen

Voordat de ‘wederopbouw’ van het Rijksmonument kon beginnen, moest er eerst gesloopt worden. ,,Ik heb heel veel zelf gedaan, met hulp”, zegt Jan. ,,Ik kreeg in die tijd een fietsongeluk, waardoor ik een tijdje arbeidsongeschikt was. Maar slopen en bikken kon ik nog wel. Het tillen en sjouwen liet ik aan een ander over, dat mocht en kon ik niet zelf.”

Vier jaar eerder hadden ze ook een grachtenpandje in Amsterdam in bezit gekregen, van een bevriende kunstenaar die er erg op zichzelf leefde. ,,Hij wilde het eigenlijk schenken, maar dat zou ons heel veel aan belasting hebben gekost. Daarom hebben we het gekocht. Hij mocht er blijven wonen tot zijn dood, maar hij overleed al een jaar nadat wij ons huis in Zaltbommel hadden gekocht. Hier hebben we opgeknapt van 2006 tot 2008, daarna zijn we twee jaar lang met het pand in Amsterdam bezig geweest.” Dat konden ze doen dankzij de - inmiddels veranderde - fiscale regels en steun van het Nationaal Restauratie Fonds. ,,Zonder die bijdragen hadden we het nooit gered.” 

Een van Jotta’s broers woont nu in twee voormalige ouderenhuisjes en het washuis, op de binnenhof. Hoewel er weinig bijzonders aan was, zou dat bijna ook nog monument geworden zijn. ,,De gemeente vond het monumentwaardig, maar daar dacht de Rijksdienst gelukkig anders over. Toen een mevrouw van de Rijksdienst kwam kijken, vertelde ik haar dat er nog een monumentaal pand zou moeten zijn. Ik zei: ziet u het? Ze wees naar het huis achter en zei: die in elk geval niet.”

In het interview komt verschillende keren naar voren dat Jan een verzamelaar is van allerlei bouwmaterialen en dat blijkt ook tijdens een rondleiding. Planken die in waterkering hebben gezeten, hardstenen plavuizen in de tuin die vroeger op de Nieuwmarkt in Amsterdam lagen, tegels uit een katholieke kerk die nu een plekje in de gang hebben gekregen en ga zo maar door. En dat allemaal in een vroeger protestants tehuis voor ouderen. Jan, lachend: ,,Jotta en ik zijn van oorsprong katholiek. Dat wij er nu wonen zie ik als een kleine triomf.”

 

De historie

Het Oude Mannen- en Vrouwenhuis in Zaltbommel is rond 1598-1600 aan de Nieuwstraat 12 in Zaltbommel gebouwd, toen nog als Oude Manhuis. In 1643 kreeg het de huidige naam, die nu nog op de gevel staat. De voorgevel van het classicistische huis werd in 1778 neergezet. Het symmetrische bakstenen pand heeft een toegangspoort met daarboven een vensteromlijsting in Lodewijk XVI-stijl, sober en symmetrisch. Het bovenvenster wordt geflankeerd door beelden van een oude man en een oude vrouw.

Abonnement

Digitale aanmelding voor een inspectie-abonnement in vijf stappen! Lees de voorwaarden/tarieven goed door!

Eenmalige inspectie

Voor niet-leden die toch een inspectie willen.

RCE

Direct naar infobank techniek Rijksdienst v/h Cultureel Erfgoed

Stichting ERM

Direct naar technische uitvoeringsrichtlijnen (URL's) voor professionals.

 
Plone powered by ZOO