Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Onafhankelijke inspectie en advisering onderhoud monumenten

Persoonlijke hulpmiddelen

Navigatie

U bent hier: Home > Nieuws > Puin van kasteeltje maakt molen Zeddam sterk
Register Kennis&Kunde monumentenspecialisten

Kwaliteitsregeling Kennis&Kunde (K&K) met bedrijven werkzaam in Gelderland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen. Meer informatie? Zie menu kwaliteitszorg.

Inschrijven op onze nieuwsbrief

* verplicht veld
Toolkit Duurzaamheid
http://www.toolkitduurzaamerfgoed.nl/
Infobladen Monumentenwacht

Direct naar praktische infobladen onderhoud voor de eigenaar.

Historisch Bouwfragmentendepot

Depot in Valburg met diverse materialen.

 
Document acties

Puin van kasteeltje maakt molen Zeddam sterk

Muren van torenmolens zijn dik, heel dik. Zo konden vijanden vroeger minder makkelijk een aanslag plegen op deze belangrijke schakel in de voedselvoorziening. De Grafelijke Korenmolen in Zeddam is geen uitzondering. ,,Beneden zijn de muren twee meter tachtig dik”, zegt vrijwillig molenaar Mario van den Berg tijdens een rondje door het imposante bouwwerk uit de vijftiende eeuw.
Puin van kasteeltje maakt molen Zeddam sterk

Mario van den Berg voor de Grafelijke Korenmolen in Zeddam.

Aan de bovenkant zijn ze iets minder robuust, maar nog altijd zeker anderhalve meter. Overigens zijn ze niet massief, maar wel stevig. De ruimte tussen de binnen- en buitenmuur is bij de Zeddamse molen volgens Van den Berg opgevuld met puin van het destijds gesloopte kasteel in Loil.

De heren en graven van kasteel Huis Bergh waren wel van het hergebruik van materialen. Ze gebruikten niet alleen de resten van het huis van Loil, voor hun molen in ’s-Heerenbergh haalden ze materialen uit Emmerich.

 

Emmerich

,,Daar was men bezig met een stadsuitbreiding en de oude stadsmuren stonden in de weg”, zegt molenaar Van den Berg. ,,Die zijn toen weggebikt. Bijna de hele molen van ’s-Heerenbergh is gebouwd met de bakstenen uit Emmerich. Het moest zo rendabel mogelijk en de stenen van de stadsmuur waren nog van prima kwaliteit.”

De molen in ’s-Heerenberg heeft geen wieken meer, die van Zeddam staat er in volle glorie. ,,Die is gebouwd rond 1440 in opdracht van de heer Van den Bergh, geen familie van mij trouwens. Een molen was heel belangrijk voor het kasteel. Die bracht ongeveer zes keer zoveel op als een grote boerderij. De boeren in de buurt waren verplicht om hier te malen, tot aan de Franse tijd (1795, red). Ze hebben de verplichting nog een tijdje weten te rekken tot 1840, maar toen was het echt afgelopen.”

 

Te koop

In 1910 komt de molen in handen van de toenmalige pachter, Hermanus Gerretschen. ,,Een van mijn beste vrienden blijkt trouwens een nazaat van hem te zijn”, zegt Van den Berg.  ,,Daar kwam ik later bij toeval achter.” Lang blijft het huidige Rijksmonument niet in zijn bezit, want hij biedt het in 1928 te koop aan. Jan Herman van Heek, dan eigenaar van het kasteel, koopt de molen. ,,De molen draaide wel, maar er werd niet meer commercieel gemalen.” Sinds 1946 zijn het kasteel en de molen eigendom van de Stichting Huis Bergh.

,,De molen is in 1974, 1991 en in 2015 gerestaureerd”, zegt molenaar Mario van den Berg. Hij maakte die laatste restauratie van binnenuit mee, want de molenaar zit in de technische commissie die de toestand van de molen in de gaten houdt.

 

Onbehandeld

Die laatste restauratie was volgens Van den Berg ‘terug naar de basis’. ,,We wilden het zo functioneel mogelijk, net als in het verleden. Vooral geen opsmuk, zoals je bij restauraties uit de jaren zestig en zeventig nog weleens tegenkomt.” Voor De Grafelijke Korenmolen betekent dat: veel onbehandeld hout en hier en daar geteerd in plaats van geverfd hout. ,,Zo was dat vroeger ook.”

Van den Berg (46) is al sinds 2001 actief op een molen. ,,Ik ben begonnen op molen De Volharding, iets verderop in het dorp. In 2007 heb ik mijn molenaarsdiploma behaald, toen mocht ik ook zelfstandig met de torenmolen draaien.”

Hoewel hij net als de twee andere molenaars op de torenmolen vrijwilliger is, doet hij er beroepsmatig ook iets mee. ,,Ik ben van beroep machine-operator, maar het bedrijf waar ik werkte stopte in 2015. Mijn vrouw zei: je loopt al zo lang met het idee om iets in de meelhandel te doen, dit is het moment. Toen ben ik kleinschalig begonnen met het zelf malen, mixen en verkopen van meel.”

 

Pannenkoeken

Dat doet hij met zijn bedrijf Molenmeel Montferland. ,,Ik wilde een naam die kort is, staat voor wat ik doe, streekgebonden en niet gerelateerd aan één molen.” Zijn producten liggen in de torenmolen, bij de kassa van kasteel Huis Bergh en in verschillende landwinkels, maar de grootste klant zit op een steenworp van de torenmolen. ,,Dat is pannenkoekenrestaurant Brinks. Ik heb een eigen mix voor hen gemaakt. Ik wil me graag onderscheiden en vind het leuk om nieuwe mixen te ontwikkelen. Ik gebruik graag minder suiker en probeer de smaak subtiel naar voren te laten komen en daar past suiker niet zo in.”

Abonnement

Digitale aanmelding voor een inspectie-abonnement in vijf stappen! Lees de voorwaarden/tarieven goed door!

Eenmalige inspectie

Voor niet-leden die toch een inspectie willen.

RCE

Direct naar infobank techniek Rijksdienst v/h Cultureel Erfgoed

Stichting ERM

Direct naar technische uitvoeringsrichtlijnen (URL's) voor professionals.

 
Plone powered by ZOO