Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Onafhankelijke inspectie en advisering onderhoud monumenten

Persoonlijke hulpmiddelen

Navigatie

U bent hier: Home > Nieuws > Kerktoren van Westervoort in oude glorie hersteld
Register Kennis&Kunde monumentenspecialisten

Kwaliteitsregeling Kennis&Kunde (K&K) met bedrijven werkzaam in Gelderland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen. Meer informatie? Zie menu kwaliteitszorg.

Toolkit Duurzaamheid
http://www.toolkitduurzaamerfgoed.nl/
Infobladen Monumentenwacht

Direct naar praktische infobladen onderhoud voor de eigenaar.

Aanmelden nieuwsbrief / cursusinformatie
Digitale nieuwsbrieven en cursusinformatie ontvangen? Stuur dan een mail naar monumentenwacht-gld-join@lists.nfg.nl. U ontvangt dan een mail met een link om uw aanmelding te bevestigen.
 
Document acties

Kerktoren van Westervoort in oude glorie hersteld

De begeleiding van onderhoudswerkzaamheden door de Monumentenwacht Gelderland heeft vele facetten. In dit artikel wordt verslag gedaan van een recent project in Westervoort dat werd begeleid door adviseur de heer Hendriksen.

In het afgelopen najaar zijn diverse restauratie- en grootonderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de Protestantse Kerk van Westervoort (gelegen aan de zuidoostzijde van Arnhem). Hierbij kreeg onder meer de veertiende-eeuwse romaanse toren zijn oorspronkelijke oud-Duitse leibedekking terug. De werkzaamheden werden mede mogelijk gemaakt door instandhoudingssubsidie van het Rijk. Monumentenwacht Gelderland verzorgde de aanvraag hiervan en begeleidde, in nauwe samenwerking met het College van Kerkrentmeesters (CvK), de uitvoering van de werkzaamheden.

De geschiedenis van het kerkgebouw gaat terug tot de twaalfde eeuw. Toen werd op enig moment een houten bouwwerk vervangen door een bescheiden kerkje in tufsteen. In de volgende eeuwen werd dit verlengd, verhoogd en verbreed, en voorzien van een toren. Ook werden in de loop der tijd vele restauraties uitgevoerd, onder meer vanwege oorlogsschade.

Het kerkbestuur is al vele jaren abonnee bij Monumentenwacht Gelderland en onze monumentenwachters zijn dan ook regelmatig in en op het gebouw te vinden. Enkele jaren geleden gaven zij aan dat diverse grootonderhouds- en herstelmaatregelen noodzakelijk zouden worden. Vooral voor de toren, waarvan de leibedekking slecht werd. Daarom werd geadviseerd een meerjarenonderhoudsplan op te stellen en Brim-subsidie aan te vragen.

Het CvK nam dit advies ter harte. In het voorjaar van 2014 verzorgde Monumentenwacht Gelderland een Brim-aanvraag voor de periode 2015-2020. Hiervoor werd onder meer de herbouwwaarde van kerk en toren bepaald. Dit was nodig om een beeld te krijgen van de maximale subsidiabele kosten (deze bedragen 3% van de herbouwwaarde). In augustus 2014 volgde de subsidietoewijzing door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

In februari 2015 heeft Monumentenwacht, op basis van het meerjarenonderhoudsplan, een bestek en werkomschrijvingen opgesteld. Omdat het noodzakelijk zou zijn de toren volledig in de steigers te zetten, werd besloten in die periode zo veel mogelijk werkzaamheden uit te voeren. Hierbij ging het met name om:

-              het aanbrengen van een nieuw leiendak (circa 90 m2);

-              het herstellen van het torenkruis met pijnappel en haan;

-              het vervangen van luikbekledingen;

-              het opnieuw bevestigen van delen van de bliksembeveiliging;

-              het herstellen van door houtrot aangetaste delen van dakbeschot en koningsstijl;

-              het herstellen van gevelmetselwerk en voegwerk;

-              het restaureren van wijzerplaten en aandrijving van het torenuurwerk;

-              het restaureren en schilderen van galmborden;

-              het vervangen van gaasafsluitingen;

-              het vervangen van een loopbrug in de torenspits (arbo-voorziening).

 

In overleg met het CvK is het werk gesplitst in een aannemersdeel en een leidekkersdeel. Daarop zijn drie restauratieaannemers en twee gespecialiseerde leidekkersbedrijven uitgenodigd een prijsaanbieding te doen. Aan alle aanbieders werd eveneens een prijs gevraagd voor het plaatsen van het steigerwerk rond de toren. Voor elk van de vijf partijen is op locatie een individuele aanwijzing georganiseerd.

De geoffreerde prijzen voor het bouwkundige werk lagen dicht bijeen; die voor het leidekkerswerk waren nagenoeg gelijk. Na vergelijking van de offertes heeft het CvK het bouwkundige deel van het werk gegund aan Hoffman Beltrum en het leidekkersdeel aan Van Wely Groessen. Dit laatste bedrijf kreeg ook de opdracht voor het steigerwerk. Beide bedrijven zijn geregistreerd in het Kennis en Kunde register van gekwalificeerde restauratiebedrijven.

Eind augustus is de steiger geplaatst en zijn de werkzaamheden gestart. Het werk is voorspoedig verlopen. De enige, beperkte tegenvaller was dat de achterframes van de wijzerplaten na demontage in minder goede staat bleken te verkeren dan was aangenomen: ze waren behoorlijk verroest. Namens Hoffman heeft klokkenmaker Daelmans uit Lierop nieuwe frames vervaardigd in roestvast materiaal.

Tegelijk met het restauratiewerk aan de toren is er kleinschalig herstelwerk verricht aan het kerkdeel. Dit betrof onder meer het voegwerk, een aantal vergaarbakken en afvoeren, en de nokafdekking op de consistorie. Daarnaast werd reparatie- en schilderwerk uitgevoerd aan kozijnen, ramen en dakkapellen.

Eind oktober was het werk gereed, ruim binnen de besteksmatig gestelde tijdsduur van tien weken. Sindsdien heeft de kerktoren weer een fraai leien dak, bekroond door een gerestaureerd torenkruis met opnieuw vergulde pijnappel en haan. Andere opvallende verbeteringen zijn de galmborden met nieuw bezand schilderwerk en de volledig gerestaureerde wijzerplaten met nieuw schilder- en verguldwerk. De toren is met andere woorden in oude glorie hersteld.

 

 

Dit artikel is een bewerking van een tekst door T.J.W. Hendriksen, Meer informatie over de bouwgeschiedenis van de kerk is te vinden op www.werenfried.nl.

 

 

Abonnement

Digitale aanmelding voor een inspectie-abonnement in vijf stappen! Lees de voorwaarden/tarieven goed door!

Eenmalige inspectie
https://www.monumentenwacht-gld.nl/over-mwg/info-abonnement/eenmalige-inspectie
Als u (nog) geen eigenaar bent van een monument.
RCE

Direct naar infobank techniek Rijksdienst v/h Cultureel Erfgoed

Stichting ERM

Direct naar technische uitvoeringsrichtlijnen (URL's) voor professionals.

 
Plone powered by ZOO